หน้าแรก     สารบัญ     พิมพ์     ออก
กลับ 2/5 ต่อไป
วิชาการบัญชีขั้นต้น 2 : รหัสวิชา 05-410-102
หน่วยที่ 9 การลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย - การลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย - หลักทรัพย์เผื่อขาย – ตราสารทุน


ภาพที่ 9.1 การลงทุนในหลักทรัพย์เพื่อขาย ภาพที่ 9.2 การบันทึกบัญชีเงินลงทุนในตราสารทุน

หน่วยที่ 9 การลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย

การลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย

หลักทรัพย์ที่กิจการลงทุนซื้อไว้ ทั้งตราสารทุน และตราสารหนี้ที่จะจัดประเภทเป็นหลักทรัพย์เผื่อขายจะต้องเข้าหลักเกณฑ์ดังนี้
1. เป็นหลักทรัพย์ที่ได้มาโดยไม่มีวัตถุประสงค์ที่แน่นอนจะถือไว้เพื่อค้า แม้ว่ากิจการจะเต็มใจขายหลักทรัพย์
ดังกล่าวทันทีที่โอกาสอำนวย
2. เป็นหลักทรัพย์ที่ไม่ตั้งใจที่จะถือจนครบกำหนด (กรณีที่เป็นตราสารหนี้ )
3. ตั้งใจถือไว้เกิน 1 ปี หรือเกินรอบระยะเวลาดำเนินงาน

หลักทรัพย์เผื่อขาย – ตราสารทุน
การบันทึกบัญชีเกี่ยวกับหลักทรัพย์เผื่อขาย - ตราสารทุน มีวิธีการ เช่นเดียวกับหลักทรัพย์เพื่อค้า ดังนี้
1. ซื้อหลักทรัพย์
2. รับผลตอบแทน
3. รายการปรับปรุง ณ วันสิ้นงวด
4. จำหน่ายหลักทรัพย์
5. การแสดงรายการในงบการเงิน

คลิกเพื่อดูภาพขยาย ภาพที่ 9.1 การลงทุนในหลักทรัพย์เพื่อขาย
คลิกเพื่อดูภาพขยาย ภาพที่ 9.2 การบันทึกบัญชีเงินลงทุนใน
ตราสารทุน

การบันทึกบัญชีเป็นดังนี้

รายการค้า

การบันทึกบัญชี

การคำนวณ

1. การซื้อหลักทรัพย์ เดบิต หลักทรัพย์เผื่อขาย                 xx
เดบิต เงินปันผลรับ ( ถ้ามี )                x
        เครดิต เงินสด                                 xx
(1) ราคาทุน = ราคาซื้อ + ค่าใช้จ่าย
ต่าง ๆ จนได้หลักทรัพย์ เช่น ค่านายหน้า ค่าธรรมเนียม เป็นต้น
(2) ไม่รวมเงินปันผลค้างรับ
(3) ไม่รวมต้นทุนทางการเงิน ต้นทุนการบริหาร และต้นทุนภายในที่แบ่งปัน
2. การรับผลตอบแทน เดบิต เงินสด                                  xx
        เครดิต เงินปันผล                            xx

เงินปันผล = ราคาตามมูลค่า x อัตราเงิน ปันผล x ระยะเวลา

3. การทำรายการปรับปรุงเพื่อปรับราคาตามมูลค่าเป็นราคายุติธรรม ณ วันสิ้นงวด
3.1 ปรับโดยตรงกับบัญชีหลักทรัพย์เผื่อขาย
    3.1.1 กรณีปรับเพิ่มมูลค่า

    
    3.1.2 กรณีปรับลดมูลค่า





เดบิต หลักทรัพย์เผื่อขาย                xx
        เครดิต รายการกำไรที่ยังไม่เกิดขึ้น   xx

เดบิต หลักทรัพย์เผื่อขาย                xx
        เครดิต รายการกำไรที่ยังไม่เกิดขึ้น   xx





จำนวนที่เพิ่ม
= มูลค่ายุติธรรม - ราคาทุน

จำนวนที่ลด
= ราคาทุน - มูลค่ายุติธรรม
3.2 ปรับโดยการตั้งบัญชี ค่าเผื่อการปรับราคาหลักทรัพย์
    3.2.1 กรณีปรับเพิ่มมูลค่า


    3.2.2 กรณีปรับลดมูลค่า


เดบิต ค่าเผื่อการปรับราคา
หลักทรัพย์เผื่อขาย                         xx
          เครดิต รายการกำไรที่ยังไม่เกิดขึ้น xx

เดบิต รายการกำไรที่ยังไม่เกิดขึ้น     xx
          เครดิต ค่าเผื่อการปรับราคา
          หลักทรัพย์เผื่อขาย                        xx


เช่นเดียวกับ 3.1.1



เช่นเดียวกับ 3.1.2
4. การจำหน่ายหลักทรัพย์
เดบิต เงินสด(ราคาขาย – ค่าใช้จ่าย) xx
เดบิต ขาดทุนที่เกิดจากการจำหน่าย
หลักทรัพย์                                      xx
(ถ้ามี)
          เครดิต หลักทรัพย์เผื่อขาย
          (ราคาทุน/หน่วย x จำนวนหน่วย)  xx
          เครดิต กำไรที่เกิดจากการจำหน่าย
          หลักทรัพย์                                   xx
          (ถ้ามี)
 

หมายเหตุ หากได้มีการปรับปรุงราคาตามบัญชีของหลักทรัพย์เป็นมูลค่ายุติธรรมจะต้องทำการกลับรายการที่ได้ปรับปรุงไว้ เช่น หากปรับปรุงมูลค่าโดยใช้วิธีการตั้งบัญชีค่าเผื่อการปรับราคาหลักทรัพย์ไว้ ต้องกลับรายการดังนี้

  เดบิต รายการกำไรที่ยังไม่เกิดขึ้น       x
          เครดิต ค่าเผื่อการปรับราคา
          หลักทรัพย์เผื่อขาย                         x
          หรือ

เดบิต ค่าเผื่อการปรับราคาหลักทรัพย์
เผื่อขาย                                            x
          เครดิต รายการกำไรที่ยังไม่เกิดขึ้น  x
เฉพาะของเงินลงทุนที่จำหน่าย
5. การแสดงในงบการเงิน
5.1 แสดงบัญชีหลักทรัพย์เผื่อขายด้วยมูลค่ายุติธรรม
5.2 แสดงบัญชีรายการกำไร (ขาดทุน) ที่ยังไม่เกิด ภายใต้ส่วนของเจ้าของ
บริษัท …
งบดุล
วันที่ . …… .
สินทรัพย์

สินทรัพย์หมุนเวียน
- - - - -
- - - - -
เงินลงทุนระยะยาว
หลักทรัพย์เผื่อขาย                                       xx
หัก ค่าเผื่อการปรับมูลค่าหลักทรัพย์เผื่อขาย      x        xx
หนี้สินและส่วนของเจ้าของ
หนี้สิน
- - - -
ส่วนของเจ้าของ
- - - - -
- - - - -
รายการกำไรขาดทุนที่ยังไม่เกิดขึ้น                  x