หน้าแรก     สารบัญ     พิมพ์     ออก
กลับ 2/8 ต่อไป
วิชาเครื่องจักรกลเกษตร 2 : รหัสวิชา 09-111-403
หน่วยที่ 6 รูปแบบและวิธีการปลูกพืชไร้ดิน - ธาตุอาหารพืชในเพาะการปลูกพืชโดยทั่วไปอาจพิจารณาจากปริมาณความต้องการของพืช

ภาพที่ 6.1 รูปแบบและวิธีการต่างๆในการปลูกพืชไร้ดิน ภาพที่ 6.2 ภาชนะอย่างง่ายที่ขังสารละลายธาตุอาหารพืช ภาพที่ 6.3 แผ่นโฟมที่ใช้เตรียมการปลูกพืชแบบรากแช่
หน่วยที่ 6 รูปแบบและวิธีการปลูกพืชไร้ดิน

การปลูกพืชในระบบการปลูกพืชไร้ดินมีรูปแบบการปลูกหลายรูปแบบและหลายวิธี ( แสดงในภาพที่ 6.1 ) โดยแต่ละวิธีมีข้อดีข้อเสียที่แตกต่างกัน การพิจารณาเลือกวิธีการเพาะปลูกบางครั้งถ้าเป็นการเพาะปลูกในแง่การค้าก็ต้องมีการพิจารณาค่าใช้จ่าย จากสารละลาย จากอุปกรณ์ จากค่าไฟฟ้า ฯลฯ เพื่อเป็นการลดต้นทุนและเพิ่มผลผลิตในหนึ่งหน่วยพื้นที่ให้ได้ผลผลิตสูงสุด เพราะฉะนั้นการออกแบบระบบหรือเลือกใช้วิธีการให้สารละลายแก่พืชจึงมีความสำคัญเป็นอย่างมาก

ในบทนี้จะอธิบายหลักการและวิธีการในการปลูกพืชไร้ดิน โดยบางวิธีที่สามารถประยุกต์ในไปใช้ในเชิงธุรกิจหรือประยุกต์หลักการและรูปแบบไปใช้ในการเกษตรอย่างอื่นๆ ได้

แผนผังระบบการปลูกพืชไร้ดินในแบบต่างๆ

คลิกเพื่อดูภาพขยาย ภาพที่ 6.1 รูปแบบและวิธีการต่างๆในการปลูกพืชไร้ดิน


การปลูกในสารละลายไม่มีการไหลวน (Water culture)

การปลูกในสารละลาย (Water culture หรือ Hydroponic) การปลูกในรูปแบบนี้ รากพืชจะเจริญเติบโตอยู่ในสารละลายธาตุอาหารพืชโดยตรงและอาศัยปั๊มอากาศเพื่อเพิ่มอากาศ วิธีปลูกแบบนี้ทำได้ง่ายโดยใช้อุปกรณ์ที่มีขายในท้องตลาด

วัสดุและอุปกรณ์

1. ภาชนะอาจเป็นกระป๋อง,กะระมัง,หรือวัสดุอุปกรณ์ที่สามารถขังน้ำได้โดยอาจมีก้นลึก 8 –10 นิ้วเพื่อสามารถเป็นแหล่งอาหารของสารละลายของพืชถ้าใช้อุปกรณ์ที่มีความจุของปริมาณธาตุอาหารน้อยจะทำให้ต้องเติมสารละลายธาตุบ่อย
2. แผ่นโฟมขนาดความหนาเท่า 1- 2 นิ้ว
3. ปั๊มอากาศเช่น ปั๊มอากาศในตู้ปลา
4. สารละลายธาตุอาหารพืช อาจทำการเจือจางมาก่อนเพื่อสะดวกในการใช้งาน
5. ต้นกล้าที่จะทำการเพาะปลูก

วิธีการ

1. นำโฟมมาตัดตามขนาดความกว้างของปากกระป๋อง (ในกรณีที่ใช้กระป๋องเป็นวัสดุที่ขังสารละลายธาตุอาหาร) ควรให้มีเส้นผ่าศูนย์กลางน้อยกว่าปากกระป๋อง เพื่อสามารถให้แผ่นโฟมสามารถขึ้นลงได้ตามระดับของสารละลายจากการดูดใช้ธาตุอาหาร
คลิกเพื่อดูภาพขยาย ภาพที่ 6.2 ภาชนะอย่างง่ายที่ขังสารละลายธาตุอาหารพืช

2. ทำการเจาะรูของโฟมเพื่อใช้สำหรับปลูกพืช โดยอาจให้ระยะของรูห่างตามลักษณะทรงพุ่มของพืชที่ใช้ปลูก

3. นำสารละลายของธาตุอาหารที่เตรียมเสร็จที่ทำการเจือจางแล้ว มาปรับค่า pH = 6.5 และ EC = 2.5
(บางครั้ง EC = 1 - 3) นำสารละลายดังกล่าวมาใส่กระป๋องในปริมาตรที่ให้เหลือใส่แผ่นโฟมสำหรับปลูกพืช

4. จากนั้นใช้ปั๊มอากาศเพื่อเพิ่มให้แก่สารละลายและให้พืชขณะปลูก และนำต้นกล้ามาปลูกตามรูที่เจาะ การปลูกในลักษณะนี้ต้องมั่นตรวจดูสารละลายธาตุอาหารในกระป๋องและมั่นตรวจสอบค่า ค่า pH = 6.5 และ EC = 2.5 การปรับค่า EC อาจเติมน้ำเพื่อลดความเข้มข้นของสารละลาย ส่วนถ้า pH < 6.5 อาจใช้โพแทสเซียมไฮดอกซ์(KOH) ปรับค่า pH ให้ได้ 6.5 แต่ถ้า pH > 6.5 อาจใช้กรดไนตริก (HNO3) ปรับค่า pH ให้ได้ 6.5
คลิกเพื่อดูภาพขยาย ภาพที่ 6.3 แผ่นโฟมที่ใช้เตรียมการปลูกพืชแบบรากแช่