หน้าแรก     สารบัญ     พิมพ์     ออก กลับ  2/3  ต่อไป 
วิชาความอุดมสมบูรณ์ของดิน : รหัสวิชา 09-501-410
หน่วยที่ 10 ดินเกลือและการจัดการ - ดินเกลือ (Salt affected soil) - ความหมายและการแพร่กระจายของดินเกลือ - ประเภทและสมบัติของดินเกลือ

ภาพที่ 10.1 ดินเค็ม (saline soils)


  หน่วยที่ 10 ดินเกลือและการจัดการ

ดินเกลือ (Salt affected soil)

ความหมายและการแพร่กระจายของดินเกลือ

ดินเกลือหมายถึงดินที่มีปริมาณเกลือที่ละลายน้ำได้มากเกินไปจนเป็นอันตรายต่อพืช พื้นที่ดินเกลือในประเทศไทยมี 21,718,774 ไร่คิดเป็นร้อยละ 6.76 ของพื้นที่ทั้งประเทศเป็นดินเกลือบริเวณชายทะเล 3,611,567 ไร่คิดเป็นร้อยละ 1.12 ส่วนดินเกลือนอกพื้นที่ชายทะเลมีพื้นที่ 18,107,207 ไร่คิดเป็นร้อยละ 5.64 พบในบริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ประเภทและสมบัติของดินเกลือ
เมื่อพิจารณาจากค่า pH ECe ESP หรือ SAR ( ตารางที่ 10.1 ) สามารถแบ่งดินเกลือออกเป็น 3 ประเภทซึ่งมีสมบัติต่างกันดังนี้

1. ดินเค็ม (Saline soils)
คือ ดินที่มีค่าการนำไฟฟ้าของสารละลายดิน (ECe ) ที่สกัดจากดินที่อิ่มตัวด้วยน้ำมากกว่า 4 เดซิซีเมน / เมตร (dS/m) ที่อุณหภูมิ 25°ซ. มีค่า SAR ต่ำกว่า 13 และมีค่า pH ต่ำกว่า 8.5 เกลือที่พบเป็นเกลือคลอไรด์และซัลเฟตของโซเดียม แคลเซียม และแมกนีเซียม บางครั้งเรียกดินชนิดนี้ว่า “ White alkali ”

2. ดินโซดิก (Sodic soils)
เป็นดินที่มีค่าร้อยละของโซเดียมที่แลกเปลี่ยนได้ (ESP) มากกว่า 15 หรือมีค่า SAR มากกว่า 13 ค่าการนำไฟฟ้าของสารละลายดิน (ECe ) ที่สกัดจากดินที่อิ่มตัวด้วยน้ำต่ำกว่า 4 เดซิซีเมน / เมตร (dS/m) ที่ 25°ซ.
คลิกเพื่อดูภาพขยาย ภาพที่ 10.1 ดินเค็ม (saline soils)
ดินมี pH อยู่ระหว่าง 8.5-10 เกลือที่พบเป็นเกลือคาร์บอเนตของโซเดียม ดินมีคุณสมบัติทางกายภาพเลว แน่นทึบ น้ำซึมผ่านได้ยากและมีปัญหาเกี่ยวกับการขาดแคลเซียม ความเป็นพิษของโซเดียม โบรอน และโมลิบดินัม ดินชนิดนี้บางครั้งอาจเรียกว่า “ Black alkali ”

3. ดินเค็มโซดิก (Saline sodic soils) คือดินที่มีค่าการนำไฟฟ้าของสารละลายดินที่สกัดจากดินที่อิ่มตัวด้วยน้ำมากกว่า 4 เดซิซีเมน / เมตร (dS/m) ที่ 25°ซ. ค่าร้อยละของโซเดียมที่แลกเปลี่ยนได้ (ESP) มากกว่า 15 และค่า pH สูงกว่า 8.5 ดินชนิดนี้จึงมีเกลือและโซเดียมที่แลกเปลี่ยนได้สูงเกินไปจนทำให้การเจริญเติบโตของพืชโดยทั่วไปลดลงอย่างมาก

ตารางที่ 10.1 แสดงประเภทของดินเกลือชนิดต่าง ๆ เปรียบเทียบกับดินธรรมดา

 

 ชนิดของดิน

ค่าการนำไฟฟ้า
ของสารละลาย
ดินที่สกัดจากดิน
ที่อิ่มตัวด้วยน้ำ
ECe (dS/m)

ค่าร้อยละของโซเดียม
ที่แลกเปลี่ยนได้หรือ ESP

อัตราส่วนการดูดซับ
โซเดียมหรือ SAR

 

 pH

ดินธรรมดา (Normal soils)

< 4.0

< 15

< 13

6.5-7.0

ดินเค็ม (Saline soils)

> 4.0

< 15

< 13

< 8.5

ดินโซดิก (Sodic soils)

< 4.0

> 15

> 13

> 8.5

ดินเค็มโซดิก (Saline sodic soils)

> 4.0

> 15

> 13

> 8.5

ที่มา : Miller และ Donahue (1990)