หน้าแรก     สารบัญ     พิมพ์     ออก กลับ  2/7  ต่อไป 
วิชาการพัฒนาคุณภาพชีวิตและสังคม : รหัสวิชา 01-120-001
หน่วยที่ 2 ปรัชญาในการดำรงชีวิตของบุคคล - ความหมายของปรัชญ- การแบ่งสาขาของปรัชญา


ภาพเคลื่อนไหวที่ 2.1 ความหมายของปรัชญา
หน่วยที่ 2 ปรัชญาในการดำรงชีวิตของบุคคล

ความหมายของปรัชญา

"ปรัชญา" ตามรูปศัพท์ มาจากรากศัพท์ภาษาสันสกฤต 2 คำ คือ ปร กับ ชญา "ปร" แปลว่า ประเสริฐ "ชญา"
แปลว่า ความรู้ ดังนั้น คำว่า "ปรัชญา" จึงแปลว่า ความรู้อันประเสริฐ คำว่า ปรัชญา ตรงกับคำในภาษาบาลีว่า "ปัญญา" หมายถึง รู้ทั่วหรือรอบรู้ คำว่าปรัชญานั้นเทียบเคียงใช้แทนกันได้กับคำว่า Philosophy ในภาษาอังกฤษ

คำว่า Philosophy ในภาษาอังกฤษมาจากรากศัพท์ภาษากรีกว่า Philosophia ซึ่งประกอบด้วย 2 คำ คือ Philos กับ Sophia คำว่า Philos ซึ่งตรงกับภาษาอังกฤษว่า loving of แปลเป็นภาษาไทยว่า ความรัก คำว่า Sophia ตรงกับภาษาอังกฤษว่า Wisdom แปลเป็นภาษาไทยว่าปัญญา หรือความรู้ ฉะนั้นเมื่อเอา 2 คำรวมกัน Philos + Sophia จึงเป็น Philosophia คือ Philosophy นั่นเอง loving of wisdom ตรงกับภาษาไทยว่า "ความรักในความรู้" หรือ "ความรักในปัญญา" เพราะฉะนั้น คำว่า Philosophy หรือปรัชญา จึงแปลตามตัวอักษรในลักษณะเดียวกันว่า "ความรักในความรู้" หรือ "ความรักในปัญญา"

ปรัชญา มีความหมาย แบ่งได้เป็น 2 ลักษณะ คือ


1. ปรัชญา หมายถึง วิชาที่ด้วยแนวความคิดอันเกี่ยวเนื่องกับการดำรงชีวิตของมนุษย์และสังคมโลกมนุษย์ เป็นการแสดงปัญญา ความคิด ความรู้ ไม่ว่าด้านใดๆ เพื่ออธิบายสรรพสิ่งทั้งปวงว่าเป็นมาเป็นไปอย่างไร

2. ปรัชญา หมายถึง หลักการหรืออุดมการณ์เป็นแนวคิดหรือทัศนคติที่บุคคลยึดถือเป็นคติหรือข้อคิดที่ควรยึดถือเป็นแนวในการดำรงชีวิต หรือแนวทางในการดำเนินงานของบุคคล
คลิกเพื่อดูภาพขยาย ภาพเคลื่อนไหวที่ 2.1 ความหมายของปรัชญา

การแบ่งสาขาของปรัชญา

แนวการศึกษาในปัจจุบัน แบ่งเป็นสาขาใหญ่ๆ 5 สาขา คือ

1. อภิปรัชญา (Netaphysics) เป็นสาขาของปรัชญาที่พยายามอธิบายการมีอยู่ของสิ่งต่างๆ ที่มนุษย์รับรู้ ค้นหาคำตอบของปัญหาที่เกี่ยวข้องกับความแท้จริงของปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ

2. ญาณวิทยา (Epistemology) เป็นสาขาที่กล่าวถึงความรู้ที่จะอธิบายความจริง ศึกษาเกี่ยวกับคำถามที่ว่าเรารู้ได้อย่างไร และสิ่งที่รู้ รู้ตรงตามข้อเท็จจริงหรือไม่ ความรู้ที่แท้จริงของสิ่งนี้คืออะไร

3. จริยศาสตร์ (Ethics) เป็นสาขาที่ศึกษาเกี่ยวกับความดี ความชั่วความถูกและความผิด ศึกษาเกี่ยวกับคำถามที่ว่า เราคิดว่าการกระทำที่ถูกต้องหมายความว่าอย่างไร สิ่งที่เรียกว่าดีมีคุณสมบัติอย่างไร การทำดีคือ การกระทำในลักษณะใด

4. ตรรกวิทยา (Logic) เป็นสาขาที่ศึกษาเกี่ยวกับการใช้เหตุผล ศึกษาถึงความสัมพันธ์ของกระบวนการคิดกับการใช้คำความสมเหตุสมผลของการอ้างเหตุผล ความกำกวมในการใช้ภาษา ระบบคณิตศาสตร์กับกระบวนการคิด และการเชื่อมโยงภาษากับกระบวนการคิดของมนุษย์

5. สุนทรียศาสตร์ (Aesthetics) เป็นสาขาที่ศึกษาเกี่ยวกับความงามความไพเราะ