หน้าแรก     สารบัญ     พิมพ์     ออก กลับ  2/7 ต่อไป 
วิชาการพัฒนาคุณภาพชีวิตและสังคม : รหัสวิชา 01-120-001
หน่วยที่ 11 พฤติกรรมมนุษย์ - ความหมายและความสำคัญของพฤติกรรมมนุษย์ - สิ่งเร้าภายใน - สิ่งเร้าภายนอก - สิ่งเร้าที่มีอิทธิพลที่จะจูงใจให้บุคคลแสดงพฤติกรรม

ภาพที่ 11.1 สิ่งเร้าภายในนี้จะมีอิทธิพลในการกระตุ้นเด็กให้แสดงพฤติกรรม
ภาพเคลื่อนไหวที่ 11.1 ลักษณะสำคัญของพฤติกรรมมนุษย์


หน่วยที่ 11 พฤติกรรมมนุษย์

ความหมายและความสำคัญของพฤติกรรมมนุษย์

พฤติกรรมตรงกับภาษาอังกฤษว่า behaviorหมายถึง การกระทำหรือการแสดงออกทางกล้ามเนื้อ ความคิดและความรู้สึกเพื่อตอบสนองสิ่งเร้า (stimulus) ซึ่งจะมาจากภายนอกหรือภายในร่างกายก็ได้ ดังนั้น กิริยาอาการต่าง ๆ ของคนเราที่แสดงออกมาเพื่อโต้ตอบกับสิ่งที่อยู่รอบตัวและสิ่งที่อยู่ภายใน
ร่างกายไม่ว่าจะเป็น การกระทำที่มองเห็นได้หรือไม่เห็นได้ก็ตาม
ถือว่าเป็นพฤติกรรมทั้งสิ้น
ในทางจิตวิทยาถือว่าพฤติกรรมของมนุษย์เกิดขึ้นมาโดยมีเป้าหมายอย่างใดอย่างหนึ่ง ทั้งนี้เพื่อ ตอบสนอง ต่อสิ่งเร้า ปฏิกิริยาโต้ตอบที่เกิดขึ้นต่อสิ่งเร้านั้น แบ่งได้เป็น 3 ชนิด ได้แก่

1. ปฏิกิริยาที่เกิดจากกล้ามเนื้อ เช่น การเดิน
การวิ่ง การหายใจ การเคลื่อนไหว เป็นต้น
2. ปฏิกิริยาที่เกิดจากความรู้สึกทางกาย เช่น การได้ยิน ความรู้สึกเจ็บปวด ความรู้สึกร้อน หนาว เป็นต้น
3. ปฏิกิริยาที่เป็นความรู้สึกทางใจ เช่น ความโกรธ
ความรัก ความตื่นเต้น เป็นต้น

คลิกเพื่อดูภาพขยาย ภาพที่ 11.1 สิ่งเร้าภายในจะมีอิทธิพลในการ
กระตุ้นเด็กให้แสดงพฤติกรรม
พฤติกรรมของมนุษย์ที่แสดงออกมาเป็นปฏิกิริยาต่าง ๆ เหล่านี้ บางอย่างสามารถควบคุมได้ เช่น การพูด การกระทำต่าง ๆ แต่บางอย่างไม่สามารถควบคุมได้ ร่างกายจะแสดงปฏิกิริยา
เหล่านั้นออกมาเอง โดยอัตโนมัติ เช่น การกระพริบตา การสะดุ้งเมื่อถูกของมีคม อาการขนลุกเมื่อตื่นเต้นหรือหวาดกลัว ส่วนสิ่งเร้าที่มากระทบ แล้วก่อให้เกิดพฤติกรรม ก็อาจจะเป็นได้ทั้งสิ่งเร้าภายใน (Internal Stimulus) และสิ่งเร้าภายนอก (External Stimulus)

สิ่งเร้าภายใน ได้แก่ สิ่งเร้าที่เกิดจากความต้องการทางกายภาพ สิ่งเร้าภายในนี้จะมีอิทธิพลในการกระตุ้น เด็กให้แสดงพฤติกรรม และเมื่อเด็กโตขึ้นในสังคม สิ่งเร้าภายในจะลดความสำคัญลง

สิ่งเร้าภายนอก ได้แก่ สิ่งกระตุ้นต่าง ๆ ได้แก่
คลิกเพื่อดูภาพขยาย ภาพเคลื่อนไหวที่ 11.1 ลักษณะสำคัญของพฤติกรรมมนุษย์
สิ่งแวดล้อมทางสังคมที่สามารถสัมผัสได้ทั้งประสาทสัมผัสทั้ง 5 คือ หู ตา ลิ้น จมูก และการสัมผัส ซึ่งสิ่งเร้าภายนอกจะมีอิทธิพลมากกว่าสิ่งเร้าภายใน เมื่อเด็กโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่ในสังคมสิ่งเร้าภายนอกจะกำหนดว่าบุคคลควรจะแสดงพฤติกรรมอย่างใดต่อผู้อื่น

สิ่งเร้าที่มีอิทธิพลที่จะจูงใจให้บุคคลแสดงพฤติกรรม ได้แก่ สิ่งเร้าที่ทำให้บุคคลเกิดความพึงพอใจที่
เรียกว่า การเสริมแรง (Reinforcement) ซึ่งแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด คือ การเสริมแรงทางบวก (Positive Reinforcement) คือ สิ่งเร้าที่พอใจทำให้บุคคลมีการแสดงพฤติกรรมเพิ่มขึ้น เช่น คำชมเชย การยอมรับของเพื่อน ส่วนการเสริมแรง ทางลบ (Negative Reinforcement) คือ สิ่งเร้าที่ไม่พอใจหรือไม่พึงปรารถนา นำมาใช้เพื่อลดพฤติกรรม ที่ไม่พึงปรารถนาให้น้อยลง เช่น การลงโทษเด็กเมื่อลักขโมย การปรับเงินเมื่อผู้ขับขี่ยานพาหนะไม่ปฏิบัติตามกฎจราจร
เป็นต้น มนุษย์โดยทั่วไปจะพึงพอใจกับการได้รับการเสริมแรงทางบวกมากกว่าการเสริมแรงทางลบ