หน้าแรก     สารบัญ     พิมพ์     ออกกลับ  4/15  ต่อไป  
การผลิตสุกร : รหัสวิชา 03-240-302
หน่วยที่ 4 การสืบพันธุ์สุกร - ระบบการสืบพันธุ์สุกรเพศเมีย

รูปที่ 4.5 ส่วนประกอบของระบบสืบพันธุ์เพศเมีย และการวางตำแหน่งในช่องท้อง รูปที่ 4.6 อวัยวะสืบพันธุ์เพศเมีย ตำแหน่งของรังไข่ และกระเปาะไข่ รูปที่ 4.7 การวางตัวของอัณฑะและท่อเก็บน้ำเชื้อ
ระบบการสืบพันธุ์สุกรเพศเมีย



คลิกเพื่อดูภาพขยายใหญ่ รูปที่ 4.5 ส่วนประกอบของระบบสืบพันธุ์เพศเมีย และการวางตำแหน่งในช่องท้อง
ที่มา ก. ศรีสุวรรณ (2542) ข. CP Group. (มปป)
คลิกเพื่อดูภาพขยายใหญ่ รูปที่ 4.6 อวัยวะสืบพันธุ์เพศเมีย ตำแหน่งของรังไข่ และกระเปาะไข่ ที่มา: CP Group. (มปป)


1. รังไข่ (Ovary)มี 1 คู่ อยู่ทางด้านซ้ายและขวาของลำตัว มีลักษณะคล้ายพวงองุ่นอัดแน่น ในแต่ละรอบจะผลิตไข่ได้ 10-25 ใบ จึงให้ลูกครั้งละหลายตัว (Polytoccus) และทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมนเพศเมีย (Estrogen) และฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน (Progesterone) ซึ่งช่วยในการตั้งครรภ์

2. ท่อนำไข่ (Oviduct) มีความยาวประมาณ 10 นิ้ว แบ่งตามลักษณะได้ 3 ส่วน คือ ส่วนต้นบานออกเพื่อรองรับไข่ที่ตกออกมา คล้ายปากแตรเรียก Infundibulum ท่อส่วนกลางพองออกเรียก Ampulla ท่อส่วนท้ายเป็นท่อแคบกว่ามีผนังกล้ามเนื้อหนาเรียก Isthmus เชื่อมต่อเข้ากับส่วนปีกมดลูก การเดินทางของไข่จากรังไข่จนถึงปีกมดลูกใช้เวลานานประมาณ 3-4 วัน การปฏิสนธิของตัวอ่อนเกิดบริเวณส่วนท้ายของท่อนกลาง เรียก Ampullary-isthmic Junction

3. มดลูก (Uterus) ต่อจากท่อนำไข่ มี 3 ส่วน คือ ตัวมดลูก (Uterine Body) ปีกมดลูก (Uterine Horn) และคอมดลูก (Cervix) มีลักษณะแบบ Bicornuate Type คือ ตัวมดลูกเล็กและมีปีกมดลูกใหญ่ ตัวอ่อนฝังตัวอยู่ในบริเวณปีกมดลูก มีขนาดยาว 35-50 เซนติเมตร และอาจยาวถึง 140 เซนติเมตรในแม่สุกรที่ให้ลูกแล้วหลายครอก ผนังมดลูกผลิต ฮอร์โมน Prostaglandin F2α เพื่อสลาย corpus Luteum ภายในกระเปาะไข่

คลิกเพื่อดูภาพขยายใหญ่ รูปที่ 4.7 ส่วนประกอบของท่อนำไข่ และภาพตัดขวางของท่อนำไข่ส่วน Ampulla และ Isthmus
ที่มา ก. ศรีสุวรรณ (2542) ข. CP Group. (มปป)
4. ช่องคลอด (Vagina) อยู่ถัดจากคอมดลูกถึงจุดเปิดของท่อปัสสาวะ (Urethral Orifice) มีความยาว 6-8 นิ้ว ทำหน้าที่รองรับอวัยวะเพศผู้ เป็นทางผ่านของตัวอ่อน และปัสสาวะ

5. ปากช่องคลอด (Vulva) ประกอบด้วย ปุ่มกระสันหรือเม็ดละมุน (Clitoris) ทางเข้าถัดจากรูเปิดท่อปัสสาวะ (Vestibule) บริเวณนี้มีเยื่อบางพรหมจารี (Hymen) ที่ไม่เด่นชัดอยู่ ถัดมาคือส่วนของแคมเล็ก (Labia Minora) และด้านนอกสุดคือส่วนของแคมใหญ่ (Labia Majora)